Trào ngược dạ dày ở trẻ em là gì? Nguyên nhân & điều trị

Trao nguoc da day thuc quan o tre em Nguyen nhan dieu tri

Trào ngược dạ dày ở trẻ em là một tình trạng rối loạn đường tiêu hóa thường xảy ra phổ biến ở các bé dưới 2 tuổi. Tuy không gây nguy hiểm nhưng các bậc cha mẹ hết sức lưu ý. Vì nếu triệu chứng kéo dài sẽ gây ra một số biến chứng nguy hiểm sau này. Vậy triệu chứng của bệnh như thế nào? cách điều trị và phòng tránh ra sao? Xin mời bạn cùng với Tracuuthuoctay xem qua bài viết này.

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là gì?

Trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh là tình trạng khi trẻ bú; sữa từ miệng xuống thực quản đi qua tâm vị rồi vào dạ dày. Ngay tại tâm vị, một cơ vòng thực quản dưới có tác dụng như van một chiều giúp ngăn trào ngược từ dạ dày lên thực quản.

Tương tự như vậy, đối với các bé lớn hơn khi thức ăn từ dạ dày xuống ruột cũng sẽ đi qua một van có chức năng giống như tâm vị; có tên gọi là môn vị. Cơ tâm vị yếu nhưng cơ môn vị lại rất phát triển. Do đó, thức ăn dễ ứ đọng lâu trong dạ dày và tạo điều kiện thuận lợi để gây ra hiện tượng trào ngược thực quản dạ dày ở trẻ em.

Ngoài ra, dạ dày ở trẻ sơ sinh nằm ngang nên cũng rất dễ khiến trẻ bị trào ngược dạ dày. Khi bú, trẻ nuốt hơi, sau đó trẻ lại được đặt nằm trên mặt phẳng ngang hoặc nghiêng bên phải, cũng rất dễ khiến trẻ nôn trớ sữa ra ngoài.

Phân biệt trào ngược dạ dày ở trẻ em sinh lý và bệnh lý

Trào ngược dạ dày thực quản sinh lý

  • Thời điểm xuất hiện: Xảy ra sau khi ăn.
  • Tần suất: 3-4 lần/1 giờ sau ăn (có người lên tới 30 lần/ngày).
  • Triệu chứng đi kèm: Không có.

Trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý

  • Thời điểm xuất hiện: Bất cứ khi nào trong ngày, ợ ngay cả khi đói hoặc không sử dụng đồ ăn gây ợ.
  • Tần suất: Số lần ợ trong ngày tăng lên và kéo dài không thể kiểm soát.
  • Triệu chứng đi kèm: Đi kèm với một số các triệu chứng khác như đầy bụng, đau bụng, buồn nôn…

Nguyên nhân trẻ bị trào ngược dạ dày

Nguyên nhân sinh lý

  • Cơ quan tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện; hơn nữa dạ dày lại nằm gần lồng ngực hơn so với người lớn.
  • Tư thế cho bé bú: Thông thường khi cho trẻ bú là ở tư thế nằm ngang. Tuy nhiên, ở tư thế này, dạ dày sẽ nằm ngang và dễ khiến sữa khi xuống đến dạ dày lại bị trào ngược lên miệng.
  • Thức ăn tiêu thụ mỗi ngày cũng ảnh hưởng đến triệu chứng này; trẻ em thường hấp thụ dinh dưỡng chủ yếu qua sữa hay cháo. Những sản phẩm này đều ở dạng mềm lỏng nên dễ dàng lọt qua khe hở nhỏ ở cơ vòng.
  • Cơ thắt thực quản chưa phát triển: Cơ thắt thực quản hoạt động đóng mở không hiệu quả, dễ khiến thức ăn trào ngược lên thực quản.

Nguyên nhân bệnh lý

Đối với  nguyên nhân bệnh lý liên quan đến một số bệnh lý bẩm sinh sẽ khiến trẻ mắc phải triệu chứng trào ngược dạ dày như thoát vị cơ hoành hay sa dạ dày ở mức độ nặng.

Các bệnh này làm suy yếu cơ thắt phần thực quản dưới, khiến thức ăn bị trào ngược lên thực quản và thường gặp ở trẻ em dưới 1 tuổi. Một số trẻ cũng có khả năng cao bị trào ngược dạ dày thực quản nếu bị bại não, nhiễm trùng toàn thân, hở van tim…

Trào ngược dạ dày ở trẻ em từ lúc sinh đến 2 tuổi thường là do nguyên nhân sinh lý, nhất là trẻ dưới 6 tháng tuổi. Có đến 90% trẻ hết triệu chứng trong 12 – 18 tháng.

Bạn nên đưa trẻ đi thăm khám bác sĩ nhi khoa nếu các triệu chứng trào ngược xảy ra thường xuyên và gây khó chịu cho trẻ. Đồng thời tránh tự ý mua thuốc vì có thể gây ra các vấn đề nguy hiểm đến sức khỏe của bé.

Triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em

Những triệu chứng sau đây dẫn đến bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em mà cha mẹ cần đặc biệt chú ý:

  • Trẻ bị nôn thường xuyên, trớ cả sữa ra mũi và miệng.
  • Thường xuyên quấy khóc, biếng ăn và ngủ không sâu giấc.
  • Trẻ biếng ăn dẫn đến chậm tăng cân hoặc nguy hiểm hơn là bị suy dinh dưỡng do khả năng hấp thụ còn yếu và tình trạng thiếu máu kéo dài.
  • Ho thường xuyên hoặc tái phát, và có một số dấu hiệu về đường hô hấp như thở khò khè, không muốn ăn và cảm thấy khó nuốt.
  • Có thể bắt gặp một số triệu chứng như: ợ hơi, ợ nóng, đầy hơi, đau bụng, nóng dạ vùng thực quản, đau phía sau ức xương.
  • Ngoài ra còn xuất hiện một số triệu chứng khác như: nhiễm trùng tai giữa, xuất hiện âm thanh trong ngực, hôi miệng, miệng có vị chua, bị đau họng vào buổi sáng, bị sâu răng hoặc có dấu hiệu cảm lạnh.

Cách chữa bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em

Đối với trẻ sơ sinh:

  • Nâng đầu của bé khi cho bú
  • Giữ em bé đứng thẳng trong 30 phút sau khi cho bú
  • Cho bé bú mẹ thành nhiều cữ nhỏ
  • Thử cho bé ăn một chút thức ăn đặc (nhưng phải hỏi ý kiến của bác sỹ)

Đối với trẻ lớn hơn:

  • Nâng đầu giường của đứa trẻ.
  • Giữ cho đứa trẻ đứng thẳng ít nhất hai giờ sau khi ăn.
  • Ăn vài bữa nhỏ trong ngày, thay vì ba bữa chính.
  • Đảm bảo trẻ không ăn quá no một bữa.
  • Hạn chế thức ăn và thức uống có vẻ làm trầm trọng thêm sự trào ngược của trẻ như các loại thực phẩm có nhiều chất béo, chiên hoặc cay, cacbonat và caffein.
  • Khuyến khích con tập các bài vận động nhẹ thường xuyên.
  • Nếu trào ngược không cải thiện hoặc trở nên trầm trọng hoặc không tốt hơn, nên đưa trẻ đến gặp bác sỹ để có các liệu pháp điều trị bằng thuốc.

Thuốc điều trị trào ngược dạ dày ở trẻ em

Một số dòng thuốc có thể được bác sĩ chỉ định điều trị bệnh:

  • Thuốc kháng acid như Mylanta và Maalox
  • Các thuốc chặn histamine-2 (H2) như Axid, Pepcid, Tagamet hoặc Zantac
  • Thuốc ức chế bơm proton như Nexium, Prilosec, Prevacid, Aciphex, Zegerid và Protonix

Các loại thuốc làm giảm khí ở đường ruột hoặc giúp làm trung hòa acid dạ dày là an toàn. Tuy nhiên, nếu dung với liều lượng cao, thuốc kháng acid có thể gây ra một số tác dụng phụ, chẳng hạn như tiêu chảy. Sử dụng lâu dài liều Maalox hoặc Mylanta rất cao có thể làm tăng nguy cơ bệnh còi xương (làm mỏng xương).

Tác dụng phụ từ thuốc ức chế sinh acid dạ dày là không phổ biến. Một số trẻ nhỏ có thể bị buồn ngủ khi dùng Zantac, Pepcid, Axid hoặc Tagamet.

Phòng ngừa trào ngược dạ dày ở trẻ em

Để phòng tránh bệnh ở trẻ các bậc cha mẹ cần lưu ý một số cách thức sau:

  • Làm đặc thức ăn: Các mẹ có thể làm đặc thức ăn của bé bằng cách cho thêm 1 muỗng canh bột gạo (đã được chế biến sẵn) vào 60ml – 120 ml sữa để làm đặc sữa. Việc này sẽ giúp làm giảm nôn trớ sau khi ăn.
  • Tư thế bú: Khi trẻ bú mẹ, nên cho bú bầu vú bên trái trước, để giữ bé nằm nghiêng sang phải, rồi chuyển bé sang bú bầu bên phải. Như vậy, sữa sẽ dễ dàng xuống dạ dày mà không gây trào ngược.
  • Chú ý các loại thực phẩm: Tránh cho trẻ ăn một số thực phẩm làm tăng trào ngược dịch dạ dày. Cụ thể như: Các loại quả có tính axit như cam, quýt, bưởi; Các đồ ăn nhiều chất béo; Tỏi, hành, thức ăn cay; Xốt cà chua.
  • Không dùng thuốc tùy tiện: khi trẻ có các triệu chứng được cho đã mắc trào ngược dạ dày các mẹ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc chữa trị tại nhà; nên cho trẻ đến khám và điều trị ở cơ sở y tế gần nhất. Sử dụng các loại thuốc chữa trào ngược dạ dày không đúng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sau này của trẻ.

Câu hỏi thường gặp về trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ

Khi nào nên đưa bé đến gặp bác sĩ?

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nếu xuất hiện các dấu hiệu sau đây cần đưa bé đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị:

  • Tăng trưởng kém, không lên cân.
  • Nôn mửa dữ dội, kèm theo co thắt cơ bụng mạnh.
  • Trớ ra chất lỏng màu xanh lá cây hoặc vàng. Đôi khi là chất đặc giống như bã cà phê và có máu.
  • Bé không chịu bú hoặc ăn uống.
  • Có máu trong phân của bé.
  • Bé khó thở hoặc ho lâu, dai dẳng.
  • Bắt đầu nôn ói từ 6 tháng tuổi trở lên.
  • Khó chịu, khóc quấy bất thường khi ăn hoặc ngay sau lúc ăn.
  • Ợ nóng hoặc đau bụng.
  • Bị chua miệng, đặc biệt là vào buổi sáng.
  • Bệnh viêm phổi tái phát.

Những dấu hiệu trên có thể là nguyên nhân của các căn bệnh khác nghiêm trọng hơn như trào ngược dạ dày thực quản (GERD) hoặc tắc nghẽn đường tiêu hóa. Hãy đưa con bạn đến bệnh viện sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không?

Về bản chất thì bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ không phải là bệnh nguy hiểm cho nên vẫn có thể khắc phục được. Dấu hiệu phổ biến ở trẻ bị trào ngược dạ dày là nôn, khiến cho trẻ suy dinh dưỡng và sụt cân ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.

Mặc dù bệnh ở trẻ em không phải là một bệnh lý, nhưng nếu để cho tình trạng bệnh xảy ra thường xuyên sẽ đưa đến những tác hại đối với trẻ như:

  • Rối loạn thần kinh.
  • Viêm thực quản.
  • Xuất huyết thực quản.
  • Mắc các bệnh về đường hô hấp nếu trào ngược axit vào mũi, khí quản và phổi.
  • Gây ra vết loét và chảy máu do thiếu tế bào hồng cầu và máu.
  • Xuất hiện các khối polyp bên trong thực quản hoặc thu hẹp thực quản.
  • Thực quản bị sưng tấy và nóng rát.

Mẹ cần làm gì khi trẻ bị trào ngược dạ dày?

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ có thể dẫn tới nhiều hệ quả nghiêm trọng, xuất hiện biến chứng trào ngược nếu không được chữa trị kịp thời. Vì thế các mẹ cần lưu ý và ghi nhớ một số việc cần làm khi trẻ mắc bệnh. Dưới đây là một số cách trị trào ngược dạ dày cho bé:

  • Dùng nước ấm cho trẻ súc miệng, làm sạch lưỡi và khoang miệng, không được cho ăn ngay mà để dạ dày ổn định một lúc.
  • Khi trẻ bị sặc thức ăn, sữa lên mũi nên hút cho trẻ càng nhanh càng tốt.
  • Nếu bé bị trớ hay trào ngược thực quản, xoa hoặc vuốt nhẹ lòng bàn chân của bé.

Khi thực hiện tất cả các biện pháp nêu trên nhưng trào ngược dạ dày thực quản không cải thiện: bé vẫn hay trớ, nôn, quấy khóc. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhà để được Bác sĩ chuyên khoa thăm khác, điều trị và tránh những biến chứng khó lường xảy ra.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất. Tracuuthuoctay không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay phương pháp điều trị y khoa.

Nguồn uy tín: tracuuthuoctay

Có thể bạn quan tâm:

 


Nguồn tham khảo

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.